Erfgoeddag 2026: HAHA Humor

Op 1 april 2013 stond er in de krant:

SENSATIONELE VONDST IN DE TIKKEBROEKEN

Dirk Potters, vrijwilliger van Natuurpunt Kasterlee, deed op vrijdagmorgen 29 maart 2013 in het Kastelse natuurreservaat De Tikkebroeken, een oud turfwinningsgebied, een eigenaardige vondst. In een turflaag onder het wortelstel van een omgevallen dikke berk lag een pakje in een soort van jute gewikkeld en met vezelplanten bijeengehouden. Beseffend dat het hier misschien wel over iets uitzonderlijks zou kunnen gaan, nam hij meteen contact op met de gemeentelijke autoriteiten. Burgemeester Ward Kennes kwam zelf ter plaatse en adviseerde het pakje met de grootste omzichtigheid te behandelen en de archeologische dienst te verwittigen. Ook RTV was er meteen bij en maakte er diezelfde avond al melding van in hun Nieuwsberichten. Zij kondigden ook aan dat, ondanks de drukte van de Paasdagen, reeds maandag daarop, de eerste dag van april, Professor Penseel van de archeologische dienst ter plaatse zou komen voor een eerste onderzoek en zijn bevindingen zou mededelen.En inderdaad voor een hele schaar belangstellenden, afgezakt naar de Tikkebroeken, verklaarde de professor die dag dat het hier om een zeer uitzonderlijke vondst ging, in deze streek nooit gebeurd. Het ging hier inderdaad om een gemummificeerd veenlijkje zoals men er ook al wel in turflagen in Denemarken, Friesland, Ierland, Oostenrijk, in het Noorden van Duitsland vond, maar nog nooit in onze streek.

Beschrijving van het veenlijkje: 

Het wezentje is ongeveer 60 cm lang.  Het ligt met licht opgetrokken benen, een hand aan het hoofd, een amulet om de hals. Het is duidelijk van het mannelijk geslacht. Vlakbij lag ook een klein eetbekertje, waarschijnlijk zoals de amulet een offergeschenk bij het overlijden. 

Wetenschappelijk onderzoek ‘Homo minor casterlensis’

De wetenschappelijke dienst onderzocht al meteen deze toch wel merkwaardige vondst en kwam reeds dadelijk tot enkele duidelijke bevindingen:

Ondanks dat het lijkje slechts een 60 cm lang is, is het geen kindje maar wel een volwassen man, die men al meteen een naam gaf ‘Homo minor casterlensis’, de ‘kleine Kastelse man’. Hun bestaan in deze streek werd reeds dikwijls vermeld, maar nooit wetenschappelijk gestaafd. 

Hoe oud het mannetje is, kan het onderzoek nog niet uitmaken, maar het is zeker van hoge leeftijd.

In het bijgevoegde bekertje en ook in de maag van het mannetje werden resten van cucurbitae gevonden, pompoenachtigen, planten die in Kasterlee nog steeds veelvuldig en in uitzonderlijke grootten aangetroffen worden en vooral genuttigd worden in papvorm.

Zo stelt men zich nu de vraag wie hier nu eigenlijk eerst was in onze streek: deze ‘homo minor casterlensis’ of de gewone ‘homo casterlensis’?

Wetenschappers onderzoeken of er misschien een causaal verband is met de groei in de loop der jaren van het kaboutermanneke naar de huidige Kastelaar, m.a.w. is de Kastelaar van nu uiteindelijk voortgekomen uit het veenkaboutertje?

Is het pas na het eten van pompoenachtigen dat dit manneke stilaan langer geworden is?

Het gemeentebestuur van Kasterlee staat het onderzoek niet in de weg en overweegt een oproep te doen bij de rasechte Kastelaars om zich te komen aangeven voor een DNA-onderzoek, dat bepalend moet zijn of zij misschien afkomstig zijn van dit veenkaboutertje. De families Van Laer, Noyens, Otten, Kennis, Borghs, Van Eyck, enz … zullen weldra een uitnodiging in de brievenbus krijgen. Gezien het fundamenteel belang van dit onderzoek hoopt zij dat al deze families hierop positief zullen reageren. Belangstellenden kunnen zich reeds melden op het gemeentehuis.

Kunstenares Johanna Lismont van Lichtaart heeft het kaboutermanneke, dat eeuwenlang in de turf van de Tikkebroeken gelegen heeft, wat gefatsoeneerd en toonbaar gemaakt. Ze is daar bijzonder goed in geslaagd. Kunstsmid Willy Belmans van Kasterlee heeft een speciaal schrijn ontworpen in edelmetaal en glas, een kunststuk op zich. Hierin kan het veenkabouterje coninu in dezelfde temperatuur en vochtigheidsgraad bewaard blijven.

DE WAARHEID…

Maar de pientere lezer zal al wel doorhebben dat het hier om een 1-aprilmop ging. Luc Swerts van Heemkring KLT organiseerde deze samen met burgemeester Ward Kennes, de beheerder van Tikkebroeken, de kunstenares en de kunstsmid en enkele streekkranten.

Wil je de veenkabouter met eigen ogen zien?
Ga dan op 26 april langs op het Heemerf in Kasterlee voor ’n Zottekesspel, waar groot en klein zich zal verbazen over zotte voorwerpen, verhalen en cartoons.
Alle informatie vind je hier.